Tại sao giá dầu mỡ tăng rất cao

Tháng 3 năm 2026 chứng kiến sự biến động cực lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu tăng mạnh chủ yếu do những cú sốc về nguồn cung và căng thẳng địa chính trị đạt đến đỉnh điểm.

Dưới đây là các nguyên nhân chính khiến giá dầu "nhảy múa" trong tháng này:

1. Cuộc khủng hoảng tại Eo biển Hormuz​

Đây là nguyên nhân trực tiếp và nghiêm trọng nhất. Kể từ cuối tháng 2 và kéo dài suốt tháng 3/2026, eo biển Hormuz đã bị đóng cửa đối với hầu hết các phương tiện vận tải thương mại do căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran.

• Tầm quan trọng: Khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu (tương đương 20 triệu thùng/ngày) đi qua điểm nghẽn này.
• Hệ quả: Việc gián đoạn dòng chảy dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) đã tạo ra một cú sốc cung chưa từng có trong lịch sử hiện đại, đẩy giá dầu Brent và WTI có thời điểm vượt ngưỡng 120 USD/thùng, thậm chí tại khu vực Trung Đông đã có lúc chạm mốc 150 USD/thùng.

2. Cắt giảm sản lượng hàng loạt tại vùng Vịnh​

Do eo biển bị phong tỏa, các kho lưu trữ tại chỗ đầy nhanh chóng, buộc các quốc gia sản xuất dầu lớn phải cắt giảm sản lượng:

• Iraq, Kuwait, UAE và Saudi Arabia đã phải cắt giảm tổng cộng ít nhất 8 - 10 triệu thùng/ngày vì không thể xuất khẩu.
• Việc đóng cửa các giếng dầu này không chỉ gây thiếu hụt tức thời mà còn làm dấy lên lo ngại về khả năng phục hồi nguồn cung trong dài hạn.

3. Rủi ro địa chính trị và quân sự​

• Các cuộc không kích vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông trong tháng 3 đã làm hư hại một phần năng lực sản xuất và xuất khẩu.
• Thị trường đang phải cộng thêm một khoản "phí rủi ro" (risk premium) rất lớn vào giá dầu do lo ngại xung đột sẽ còn lan rộng và kéo dài.

4. Phản ứng của các tổ chức tài chính​

• S&P Global Ratings và IEA đều đã nâng dự báo giá dầu cho năm 2026. Việc các tổ chức lớn điều chỉnh kỳ vọng khiến tâm lý nhà đầu tư trên sàn giao dịch trở nên sốt sắng hơn, đẩy giá dầu tương lai tăng vọt.
• Tình trạng khan hiếm các sản phẩm tinh chế (như xăng, dầu diesel, LPG) cũng gây áp lực ngược lại lên giá dầu thô.

Tại Việt Nam: Mặc dù giá thế giới tăng mạnh, nhưng trong kỳ điều hành cuối tháng 3 (ngày 27/3), Chính phủ đã thực hiện miễn giảm đồng loạt các loại thuế (BVMT, VAT, Tiêu thụ đặc biệt) để hỗ trợ người dân, giúp giá bán lẻ trong nước tạm thời hạ nhiệt so với đà tăng sốc của thế giới.

Tóm lại: Giá dầu tăng trong tháng 3 này không phải do nhu cầu tiêu thụ đột biến, mà là hệ quả của một cuộc khủng hoảng cung ứng nghiêm trọng tại "rốn dầu" thế giới Trung Đông.