Suy thận – Dấu hiệu các bệnh về thận

Việt Nam có khoảng 5 triệu người đang bị suy thận . Trong đó 8.000 ca mắc mới mỗi năm và khoảng 26.000 người bị suy thận mạn tính. Bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối phải chạy thận nhân tạo là nỗi lo gia đình, xã hội. Rất nhiều người không nhận ra mình bị bệnh và để tiến triển nặng. Vậy suy thận là gì ? và các dấu hiệu dự báo sớm như thế nào ? Cùng NLK88 tìm hiểu nhé!



Thận là một phận cực kì quan trọng trong cơ thể
Thận là hai cơ quan nằm sau lưng, hai bên cột sống, ngay phía trên eo. Thận được ví như nhà máy lọc và xử lý chất độc cho cơ thể. Nhiệm vụ chính của thận là :

. sản xuất và bài tiết nước tiểu, giúp loại bỏ các chất độc tồn đọng trong máu

. giúp các chất trong hệ tuần hoàn ổn định về nồng độ

. tham gia vào một số hoạt động nội tiết, ảnh hưởng đến quá trình tạo máu, xương và ổn định huyết áp.

​

Suy thận là tình trạng chức năng thận suy giảm, khiến thận không còn khả năng lọc máu. Không loại bỏ được chất thải và điều hòa cân bằng nước – điện giải trong cơ thể. Khi thận bị tổn thương nghiêm trọng, chất độc tích tụ trong máu có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe.

​

Suy thận được phân loại dựa trên thời gian diễn tiến và nguyên nhân gây bệnh. Có hai dạng chính:

​

Suy thận cấp tính là tình trạng thận suy giảm chức năng một cách đột ngột, thường xảy ra trong vài giờ đến vài ngày. Nguyên nhân thường do giảm tưới máu thận, tổn thương nhu mô thận hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu. Đây là tình trạng có thể phục hồi nếu được phát hiện và điều trị sớm.

​

Chạy thận nhân tạo ở bệnh nhân giai đoạn cuối
Suy thận mạn là quá trình suy giảm chức năng thận kéo dài và không hồi phục. Thường diễn tiến âm thầm trong nhiều tháng đến nhiều năm. Bệnh được chia thành 5 giai đoạn dựa trên mức lọc cầu thận (GFR). Giai đoạn cuối của suy thận mạn (giai đoạn 5) còn được gọi là bệnh thận giai đoạn cuối. Khi đó bệnh nhân cần điều trị thay thế thận bằng chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận.

​

​

Khi chức năng thận suy giảm có thể dẫn đến sự tích tụ độc tố và tạp chất trong máu. Điều này khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi, cơ thể yếu ớt và khó tập trung. Một biến chứng khác của bệnh thận là thiếu máu, gây suy nhược cơ thể và mệt mỏi.

​

Khi quá trình lọc máu ở thận gặp vấn đề, chất độc sẽ ở lại trong máu thay vì thải ra khỏi cơ thể qua nước tiểu. Điều này có thể khiến người bệnh gặp phải tình trạng khó ngủ. Với những người mắc bệnh mạn tính như béo phì, suy thận, chứng ngưng thở khi ngủ cũng dễ bị mắc bệnh thận hơn so với người bình thường.

​

Da khô và ngứa cũng là dấu hiệu của bệnh về khoáng chất và xương. Vì thận đảm nhận vai trò quan trọng trong quá trình loại bỏ chất thải và chất lỏng dư thừa ra khỏi cơ thể, giúp tạo ra các tế bào hồng cầu, giúp xương chắc khỏe và hoạt động để duy trì lượng khoáng chất phù hợp trong máu. Khi mắc bệnh thận, thận không còn khả năng giữ cân bằng khoáng chất và chất dinh dưỡng trong máu.

​

Đau vùng lưng dưới, đặc biệt là ở hai bên cột sống, nơi thận nằm, có thể là dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu. Cơn đau có thể âm ỉ, kéo dài hoặc đôi khi dữ dội nếu có kèm theo sỏi thận, viêm thận hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu. Tuy nhiên, triệu chứng này dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề cơ xương khớp, do đó cần được thăm khám kỹ lưỡng để chẩn đoán chính xác.

​

Khó thở là biểu hiện nghiêm trọng hơn, thường xảy ra khi lượng dịch trong cơ thể tích tụ quá mức và tràn vào phổi (gây phù phổi). Ngoài ra, thiếu máu do suy thận cũng khiến cơ thể không nhận đủ oxy, gây ra cảm giác hụt hơi, thở nông, đặc biệt khi gắng sức hoặc khi nằm. Đây là dấu hiệu cảnh báo cần được xử lý sớm để tránh tiến triển sang suy thận giai đoạn nặng.

​

Một triệu chứng đặc trưng khác nhưng ít người để ý là hơi thở có mùi lạ, thường được mô tả giống như mùi amoniac hoặc kim loại. Đây là hậu quả của sự tích tụ các chất nitơ trong máu mà lẽ ra thận phải lọc bỏ. Triệu chứng này còn đi kèm với cảm giác chán ăn, buồn nôn hoặc vị kim loại trong miệng.

​

phù nề các chi là dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu
Thận không còn đủ khả năng điều hòa nước và muối trong cơ thể sẽ dẫn đến tình trạng giữ nước, gây sưng phù ở các chi, đặc biệt là bàn chân, mắt cá chân và bàn tay. Phù thường rõ hơn vào cuối ngày hoặc sau khi ngồi hoặc đứng lâu. Tình trạng phù nề kéo dài là chỉ dấu quan trọng cho thấy chức năng thận đang suy giảm.

​

Khi đi tiểu, bạn sẽ thấy nhiều bọt nước tiểu nổi lên như khi đánh trứng và bạn cần phải xả nước nhiều lần mới khiến chúng biến mất hoàn toàn. Đây là dấu hiệu bệnh thận bạn dễ nhận biết và cần lưu ý.

​

Suy giảm chức năng thận trong quá trình lọc máu có thể dẫn đến tình trạng tích tụ lượng lớn natri trong cơ thể. Điều này gây sưng ở bàn chân và mắt cá chân của bệnh nhân. Ngoài ra, hiện tượng sưng ở chi dưới cũng có thể là dấu hiệu của bệnh tim, bệnh gan và các vấn đề mãn tính về tĩnh mạch chân.

​

Một dấu hiệu bệnh thận rất chung chung và dễ nhầm lẫn với các bệnh khác là tình trạng mất vị giác, chán ăn. Khi gặp phải tình trạng này có thể do thận đã bị suy giảm chức năng, gây ra tình trạng tích tụ độc tố trong cơ thể.

​

Khi chức năng thận bị suy giảm, quá trình lọc máu diễn ra không bình thường. Dẫn đến tình trạng mất cân bằng điện giải. Khi gặp phải tình trạng này, cơ thể sẽ dễ bị hạ canxi, không kiểm soát được phốt pho,… gây ra tình trạng chuột rút cơ.

​

​

Có ba cơ chế chính

• Thiếu lưu lượng máu đến thận
• Những bệnh lý tại thận gây ra
• Tắc nghẽn nước tiểu ra khỏi thận

Nguyên nhân thường gặp bao gồm:

• Chấn thương gây mất máu
• Mất nước
• Tổn thương thận từ nhiễm trùng huyết
• Phì đại tuyến tiền liệt
• Tổn thương thận do một số loại thuốc hoặc chất độc
• Biến chứng trong thai kỳ, như sản giật và tiền sản giật hoặc liên quan đến hội chứng HELLP

​

• Bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp
• Viêm cầu thận
• Viêm ống thận mô kẽ
• Bệnh thận đa nang
• Tắc nghẽn kéo dài đường tiết niệu, có thể do phì đại tuyến tiền liệt, sỏi thận và một số bệnh ung thư
• Trào ngược bàng quang niệu quản gây ra tình trạng nước tiểu trào ngược lên thận
• Viêm đài bể thận tái phát nhiều lần

​

​

• Giữ huyết áp đúng mục tiêu bác sĩ đặt ra. Đối với hầu hết mọi người, mục tiêu huyết áp thường là dưới 140/90 mm Hg
• Kiểm soát nồng độ đường và cholesterol trong máu
• Tập thể dục hằng ngày, duy trì cân nặng lý tưởng
• Không hút thuốc lá

Thay đổi chế độ ăn uống:

• Uống đủ nước trong một ngày từ 1,5-2 lít, uống nhiều hơn trong những ngày nóng hoặc vận động ra nhiều mồ hôi
• Thực hiện chế độ ăn giảm muối, giảm đạm, giảm dầu mỡ
• Hạn chế thức khuya, đồ uống có ga, nước ngọt và chất kích thích

có cách nào để ngăn ngừa hiệu quả ko?