Quy định an toàn điện trong sản xuất và Những yêu cầu cần tuân thủ

noithatvugia

Thành viên
Tham gia
16/3/2017
Bài viết
17
Quy định an toàn điện trong sản xuất là những yêu cầu về quản lý, lắp đặt, vận hành và kiểm tra hệ thống điện nhằm bảo vệ người lao động, máy móc và cơ sở vật chất. Trong môi trường sản xuất, các thiết bị điện thường hoạt động liên tục với công suất lớn, tiềm ẩn nguy cơ quá tải, rò điện và chập cháy. Vì vậy, doanh nghiệp cần nắm rõ các quy định để tổ chức sử dụng điện an toàn và đúng pháp luật.

1. Các văn bản pháp luật quy định về an toàn điện trong sản xuất

van-ban-quy-dinh-an-toan-dien-trong-nha-xuong.jpg.webp

Hoạt động sử dụng điện tại cơ sở sản xuất phải tuân thủ những quy định pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật có liên quan. Một số văn bản quan trọng gồm:

Luật Điện lực số 61/2024/QH15: Quy định về an toàn điện, trong đó Điều 73 đề cập đến các yêu cầu an toàn khi sử dụng điện phục vụ sản xuất.

Nghị định 62/2025/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số nội dung về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện lực.
QCVN 25:2025/BCT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện, quy định các yêu cầu kỹ thuật và biện pháp an toàn đối với những công việc thuộc phạm vi áp dụng.

Ngoài các văn bản trên, doanh nghiệp còn phải tuân thủ quy định về an toàn, vệ sinh lao động, phòng cháy chữa cháy và các tiêu chuẩn kỹ thuật tương ứng với hệ thống điện đang sử dụng.

Việc xác định đúng văn bản áp dụng giúp cơ sở sản xuất xây dựng nội quy, quy trình vận hành và kế hoạch kiểm tra phù hợp với đặc điểm hoạt động.

2. Quy định an toàn đối với hệ thống điện phục vụ sản xuất

Hệ thống điện tại cơ sở sản xuất bao gồm đường dây cấp điện, tủ phân phối, thiết bị đóng cắt, hệ thống bảo vệ và các phụ tải. Những bộ phận này phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.

2.1. Thiết bị điện phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật

Các thiết bị điện sử dụng trong sản xuất cần có thông số phù hợp với nguồn cấp, công suất phụ tải và điều kiện môi trường.
Đối với máy móc công suất lớn, hệ thống cấp điện phải được tính toán để đáp ứng dòng điện làm việc và khả năng vận hành đồng thời của nhiều thiết bị.

Không sử dụng dây dẫn, thiết bị đóng cắt hoặc bộ phận cách điện đã hư hỏng khi chưa được kiểm tra, sửa chữa bởi người có chuyên môn.

2.2. Đường dây điện phải được lắp đặt an toàn

Đường dây điện trong khu vực sản xuất cần được bố trí hợp lý, tránh những vị trí dễ bị va đập, đè nén hoặc chịu tác động từ nhiệt độ và hóa chất.

Theo quy định về an toàn khi sử dụng điện cho sản xuất, việc bố trí đường dây phải bảo đảm mặt bằng thông thoáng, đồng thời hạn chế nguy cơ hư hỏng do tác động cơ học và hóa học.

Không sử dụng kết cấu kim loại của nhà xưởng, máy móc, đường ống kim loại hoặc dây chống sét làm dây trung tính làm việc.

2.3. Hệ thống bảo vệ điện phải hoạt động hiệu quả

Các biện pháp bảo vệ như nối đất, bảo vệ quá dòng và chống rò điện cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm hệ thống.

Thiết bị bảo vệ phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, được kiểm tra và bảo dưỡng theo quy trình áp dụng tại cơ sở sản xuất.

Đối với hệ thống chống sét và nối đất, doanh nghiệp cần quản lý hồ sơ kỹ thuật, theo dõi tình trạng vận hành và thực hiện kiểm tra theo quy định liên quan.

3. Yêu cầu an toàn điện khi vận hành máy móc sản xuất

Máy móc sử dụng điện có thể hoạt động trong thời gian dài và chịu ảnh hưởng từ rung động, nhiệt độ, độ ẩm hoặc bụi công nghiệp. Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm soát an toàn điện trong suốt quá trình vận hành.

3.1. Kiểm tra thiết bị trước khi sử dụng

Trước khi vận hành, người lao động cần thực hiện các bước kiểm tra theo quy trình của cơ sở sản xuất.
Nội dung kiểm tra có thể bao gồm tình trạng dây cấp điện, vỏ bảo vệ, bộ phận điều khiển và các tín hiệu cảnh báo.

Nếu phát hiện thiết bị có dấu hiệu bất thường như quá nhiệt, phát ra tiếng động lạ hoặc hư hỏng bộ phận điện, cần ngừng sử dụng và thông báo cho người phụ trách kỹ thuật.

3.2. Không vận hành máy móc vượt thông số cho phép

Thiết bị phải được sử dụng trong giới hạn điện áp, dòng điện và công suất do nhà sản xuất quy định.
Việc vận hành vượt giới hạn có thể gây quá tải, tăng nhiệt độ và làm suy giảm độ bền của các bộ phận điện.

Đối với dây chuyền có nhiều thiết bị hoạt động đồng thời, bộ phận kỹ thuật cần kiểm soát phụ tải để bảo đảm hệ thống cấp điện đáp ứng điều kiện vận hành.

3.3. Tuân thủ quy trình khi sửa chữa, bảo dưỡng

Công việc sửa chữa hệ thống điện phải do nhân sự có chuyên môn và đáp ứng yêu cầu huấn luyện an toàn tương ứng thực hiện.
Trước khi bảo trì, cần áp dụng quy trình kiểm soát nguồn điện, ngăn ngừa đóng điện ngoài ý muốn và xác nhận điều kiện làm việc an toàn.

Người không có nhiệm vụ không được tự ý tháo mở tủ điện, sửa chữa dây dẫn hoặc can thiệp vào bộ phận điện của máy móc.

4. Quy định đối với khu vực sản xuất có nguy cơ mất an toàn điện cao

Mỗi khu vực sản xuất có điều kiện môi trường khác nhau. Những vị trí thường xuyên tiếp xúc với nước, có nhiều bụi hoặc chứa chất dễ cháy, nổ cần được áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp.

4.1. Khu vực có độ ẩm cao hoặc tiếp xúc với nước

Môi trường ẩm ướt có thể làm tăng nguy cơ suy giảm cách điện và phát sinh sự cố rò điện.

Thiết bị sử dụng tại khu vực này cần có cấp bảo vệ phù hợp, đồng thời hệ thống dây dẫn và điểm kết nối phải được bảo vệ trước tác động của nước.

Doanh nghiệp cần kiểm tra tình trạng cách điện, thiết bị bảo vệ và các bộ phận có nguy cơ xuống cấp do độ ẩm.

4.2. Khu vực nhiều bụi và nhiệt độ cao

Bụi công nghiệp có thể tích tụ trên thiết bị, ảnh hưởng đến khả năng tản nhiệt và hoạt động của các bộ phận điện.

Tại những vị trí có nhiệt độ cao, cần sử dụng thiết bị đáp ứng giới hạn nhiệt độ vận hành và điều kiện môi trường thực tế.

Công tác vệ sinh kỹ thuật, kiểm tra dấu hiệu quá nhiệt và bảo trì thiết bị phải được thực hiện theo kế hoạch của cơ sở sản xuất.

4.3. Khu vực có nguy cơ cháy, nổ

Những khu vực chứa khí, hơi hoặc bụi có khả năng gây cháy, nổ phải được đánh giá nguy cơ và áp dụng các yêu cầu an toàn chuyên biệt.

Thiết bị điện sử dụng tại đây cần đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và quy định phòng cháy chữa cháy tương ứng.

Không được mặc định thiết bị điện thông thường có thể sử dụng an toàn trong môi trường có nguy cơ cháy, nổ.

5. Yêu cầu an toàn điện đối với hệ thống chiếu sáng sản xuất

Hệ thống chiếu sáng là một bộ phận của mạng điện phục vụ sản xuất, vì vậy cũng phải đáp ứng yêu cầu về nguồn cấp, dây dẫn, thiết bị bảo vệ và điều kiện lắp đặt.

5.1. Đèn chiếu sáng phải phù hợp với môi trường

Các thiết bị chiếu sáng sử dụng trong khu vực sản xuất cần có thông số điện phù hợp với nguồn cấp và điều kiện vận hành.

Đối với môi trường nhiều bụi hoặc độ ẩm cao, cần xem xét cấp bảo vệ của bộ đèn. Tại khu vực có nhiệt độ lớn, khả năng tản nhiệt và giới hạn nhiệt độ làm việc cũng là yếu tố quan trọng.

Riêng những khu vực có nguy cơ cháy, nổ phải sử dụng thiết bị chiếu sáng đáp ứng yêu cầu an toàn chuyên biệt tương ứng với môi trường.

5.2. Hệ thống cấp điện cho đèn phải bảo đảm an toàn

Dây dẫn, thiết bị đóng cắt và bảo vệ của hệ thống chiếu sáng cần được lựa chọn phù hợp với tổng phụ tải.

Các điểm đấu nối phải được bảo vệ, hạn chế nguy cơ tiếp xúc với bộ phận mang điện và tác động từ môi trường sản xuất.

Khi kiểm tra hoặc thay thế đèn, nhân sự phụ trách phải tuân thủ quy trình an toàn điện của cơ sở, không tự ý thao tác khi chưa bảo đảm điều kiện làm việc an toàn.

Xem ngay: Đèn LED nhà xưởng cần đảm bảo những tiêu chí gì khi lựa chọn?

6. Trách nhiệm thực hiện quy định an toàn điện trong sản xuất

Bảo đảm an toàn điện không chỉ là yêu cầu đối với thiết bị mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp và người lao động. Mỗi bên cần thực hiện đúng nhiệm vụ để hạn chế nguy cơ sự cố trong quá trình sản xuất.

6.1. Trách nhiệm của doanh nghiệp

Doanh nghiệp có trách nhiệm tổ chức quản lý hệ thống điện, xây dựng quy trình vận hành và bố trí nhân sự phù hợp với tính chất công việc.

Những nội dung cần thực hiện bao gồm:

Xây dựng nội quy và quy trình an toàn điện phù hợp với hoạt động sản xuất.
Tổ chức huấn luyện an toàn điện cho nhân sự thuộc diện phải huấn luyện.
Kiểm tra, bảo trì hệ thống điện và xử lý kịp thời thiết bị không bảo đảm an toàn.
Bố trí biển cảnh báo, thiết bị bảo vệ và phương tiện ứng phó sự cố theo yêu cầu.
Quản lý hồ sơ kỹ thuật, sơ đồ hệ thống điện và kết quả kiểm tra liên quan.

Đối với cơ sở có nhiều khu vực sản xuất và hệ thống điện phức tạp, việc xây dựng quy định an toàn điện trong nhà xưởng giúp cụ thể hóa trách nhiệm quản lý, vận hành và kiểm tra tại từng vị trí.

6.2. Trách nhiệm của người lao động

Người lao động phải tuân thủ nội quy an toàn, sử dụng máy móc đúng chức năng và thực hiện công việc trong phạm vi được giao.
Không tự ý sửa chữa thiết bị điện khi chưa có chuyên môn hoặc chưa được phân công. Khi phát hiện dấu hiệu mất an toàn, cần thông báo cho người phụ trách để kiểm tra và xử lý.

Đối với nhân sự trực tiếp làm công việc điện thuộc diện phải huấn luyện, việc đáp ứng yêu cầu chuyên môn và an toàn tương ứng là điều kiện quan trọng trước khi thực hiện nhiệm vụ.

Quy định an toàn điện trong sản xuất bao gồm các yêu cầu về hệ thống cấp điện, thiết bị bảo vệ, vận hành máy móc, điều kiện môi trường và trách nhiệm của các bên liên quan. Việc thực hiện đúng những quy định này giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ tai nạn điện, bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động sản xuất ổn định. Mỗi cơ sở cần xây dựng quy trình phù hợp với đặc điểm hệ thống điện và tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.
 
Quay lại
Top Bottom