Hướng dẫn cách đọc thước kẹp cơ khí qua ví dụ thực tế

Thước kẹp cơ khí (thước cặp du xích) là dụng cụ đo được sử dụng phổ biến trong ngành cơ khí để đo đường kính ngoài, đường kính trong, chiều sâu và kích thước bậc của chi tiết. Để đọc chính xác kết quả đo trên thước kẹp, người dùng cần biết cách kết hợp giữa thang đo chính và du xích.
Dưới đây là cách đọc kết quả thước kẹp dựa trên ví dụ trong hình.

1. Xác định giá trị trên thang đo chính (A)​

Đầu tiên, quan sát vị trí của vạch số 0 trên du xích (thang đo phụ) so với thang đo chính của thước.

Trong hình:

• Vạch 0 của du xích nằm sau vị trí 27 mm trên thang đo chính.
• Vì vậy, giá trị đọc được trên thang đo chính là: A = 27 mm

Đây là phần nguyên của kết quả đo.

2. Xác định giá trị trên du xích (B)​

Sau khi đọc phần nguyên, tiếp tục quan sát các vạch trên du xích để tìm vạch nào trùng khít nhất với một vạch trên thang đo chính.
Trong hình:

• Du xích được chia từ 0 đến 10.
• Vạch gần trùng nhất nằm tại vị trí khoảng vạch số 5.
• Thước có độ chia nhỏ nhất là 0,05 mm

Do đó: B = 0,5 mm

3. Tính kết quả đo​

Công thức tính: Kết quả đo = Giá trị thang chính + Giá trị du xích
Theo hình minh họa, giá trị được thể hiện là:
Kết quả đo ≈ 27,55 mm
Trong đó:

• A = 27 mm: Phần nguyên đọc trên thang chính.
• B = 0,5 mm: Giá trị đọc trên du xích.
• C ≈ 0,05 mm: Phần hiệu chỉnh do vị trí gần trùng vạch.

Các bước đọc thước kẹp cần ghi nhớ​

Khi đọc bất kỳ loại thước kẹp cơ khí nào, hãy thực hiện theo 3 bước:

Bước 1: Đọc thang chính​

Xác định vạch trên thang chính nằm ngay trước vạch 0 của du xích.→ Đây là phần nguyên (mm).

Bước 2: Tìm vạch trùng trên du xích​

Quan sát các vạch chia trên du xích, tìm vạch nào trùng với vạch trên thang chính nhất.→ Đây là phần thập phân của kích thước đo.

Bước 3: Cộng hai giá trị​

Công thức: Kích thước đo = Thang chính + Du xích
Ví dụ trong hình:27 mm + 0,50 mm + 0,05 mm = 27,55 mm

Lưu ý khi đọc thước kẹp để tránh sai số​

• Luôn kiểm tra điểm 0 của thước trước khi đo.
• Đặt mắt nhìn vuông góc với vạch chia để tránh sai số thị giác.
• Không ép quá mạnh hai mỏ đo vào chi tiết.
• Đảm bảo bề mặt đo sạch, không có bụi hoặc dầu bám.
• Khi tìm vạch trùng, chọn vạch có độ thẳng hàng rõ nhất.

Kết luận​

Qua ví dụ trên, có thể thấy cách đọc thước kẹp cơ khí dựa trên nguyên tắc rất đơn giản: đọc phần nguyên trên thang chính, đọc phần lẻ trên du xích, sau đó cộng các giá trị lại với nhau. Với hình minh họa này, kết quả đo thu được là khoảng 27,55 mm.
Việc nắm vững cách đọc thước kẹp sẽ giúp người sử dụng kiểm tra kích thước chi tiết nhanh chóng, chính xác và hạn chế sai số trong quá trình gia công cơ khí.

​

TẠi sao phải chia hai thang đo như vậy