[Truyện ngắn] Thân em như tấm lụa đào...

hhhana

Thành viên thân thiết
Thành viên thân thiết
Tham gia
12/10/2018
Bài viết
48
Từ ngày cái Dung đủ mười ba tuổi, mấy nhà quanh xóm cứ lảng và lảng vảng, nói thẳng có nói me mé cũng có, mục đích cũng chỉ là muốn cưới cô con gái độc nhất nhà lão Phùng. Lão Phùng là thợ rèn có tiếng ở cái thôn Hoài Đông này, chuyên rèn mấy thứ như dao kéo cuốc rựa cho bà con nông dân. Lão rèn khéo mà đẹp lắm, ai cũng thích mua đồ của lão. Vợ lão Phùng chết sớm, để lại cho lão mụn con gái, lão thương yêu lắm, đặt tên là Tuyết Dung. Chẳng biết lão nghe từ đâu ra cái tên mỹ miều vốn chỉ dành cho mấy tiểu thư không phải con quan thì cũng là con phú hộ giàu nứt vách, chứ mấy người dân thường đầu tắt mặt tối, đẻ con ra chỉ mong khỏe mạnh chóng lớn còn đỡ việc nhà, thì cứ lấy mấy tên tầm thường dễ gọi như Hồng như Nụ mà đặt cho con. Lắm lúc nghe lão gọi Tuyết Dung mà cứ líu cả lưỡi, nhưng biết lão thương con như mạng nên mọi người cũng chỉ cảm thán thế mà thôi. Cái Dung từ nhỏ đã trắng trẻo bụ bẫm, hai má có hai lúm đồng tiền sâu hoắm, đôi mắt đen láy lúng liếng như sao trời, môi hồng chúm chím. Nhìn cái mặt này, chả khác gì đúc ra từ một khuôn với mẹ nó, chỉ có cái trán rộng, cái mũi hơi gãy là giống lão Phùng. Nghe đâu vợ lão Phùng trước đây cũng là cô chiêu con nhà bá hộ có của ăn của để, chẳng biết gặp phải cái nạn gì mà lại phải cùng lão Phùng lăn lộn kiếm sống ở cái nơi tồi tàn rách nát này nữa. Được cái vợ lão cũng chịu khó, ngày ngày dệt vải thêu khăn đem bán, phụ lão thêm đồng ra đồng vào. Không hổ từng là con nhà giàu. Mấy món nữ công gia chánh khác hẳn mấy người phụ nữ lam lũ khác, mấy người quen với cái cuốc cái cày làm sao thêu ra được cánh hoa uyển chuyển như sắp tỏa hương, làm sao thêu ra được con chim như sắp hót? Cũng bởi vậy mà gánh hàng của vợ lão Phùng cũng rất hút khách, đặc biệt là mấy cô mấy bà người nhà của mấy vị tai to bụng bự. Chỉ là cuộc sống vốn đang chăn ấm nệm êm, bỗng chốc phải nai lưng ra mà làm lụng thì có ai mà chịu nổi, sức khỏe của vợ lão Phùng ngày một kém đi, cứ thế cho đến khi sinh cái Dung ra thì cũng chỉ gắng gượng được thêm hai năm nữa, rồi chết. Lão Phùng đau lòng lắm, ôm con khóc đến rạc cả người. May mà lão còn nhớ ra việc phải nuôi cái Dung khôn lớn, lão mới bình tĩnh lại, lầm lũi làm ăn.


Cái Dung chắc vì từ nhỏ không có mẹ, biết bố phải làm lụng vất vả để nuôi nó lớn nên nó hiểu chuyện lắm. Từ lúc 5 tuổi, sáng sáng cái Dung đã biết thổi cơm rang muối rồi nắm lại để lão Phùng có cái mà mang đến tiệm rèn ăn trưa lúc ngơi tay. Lớn thêm chút nữa, con bé biết phơi cá làm mắm, rồi lại biết trồng rau, mọi việc vặt trong nhà đều do cái Dung làm hết. Vất vả là thế mà con bé lúc nào cũng cười tươi như hoa, gặp ai cũng nhanh nhảu chào hỏi, mọi người quanh đây không ai là không biết, không ai là không quý nó. Chẳng biết bà nào thấy nó thui thủi một mình cũng tội, liền cho cái Dung một con gà con gầy yếu bé bằng cái nắm tay. Con bé vui đáo để, ai cũng thấy vui lây, nhưng nhìn con gà con gầy đến trơ cả xương, chỉ sợ sống chẳng được mấy ngày. Ấy thế mà cái Dung nuôi lớn được nó đấy! Nó chăm kĩ lắm, làm việc gì cũng để ý đến con gà con, sợ nó thiếu ăn thiếu uống, sợ nó nóng nó lạnh. Con gà bé tí ngày nào giờ đã thành con gà mái tơ béo mẫy, tài sản đầu tiên của cái Dung. Rồi khi gà đẻ lứa trứng đầu tiên, Dung vui đến phát khóc, con bé hiếu kính bố nó đầu tiên, số còn lại nó đem bán lấy tiền đưa cho lão Phùng, nhưng lão không lấy. Lão làm cho con bé cái ống bằng tre kín hai đầu, bên trên có lỗ nhỏ nhét vừa một đồng xu, lão bảo con bé để tiền bán trứng vào đây, sau này lấy chồng còn có cái mà phòng thân. Cái Dung cứ thế lớn lên trong sự yêu thương và bảo bọc của lão Phùng.


Năm cái Dung đủ mười ba tuổi, bà mối đã ghé nhà nó hai ba bận. Ở cái nơi lạc hậu này, con gái đủ mười ba đã có thể gả chồng, mười lăm đã là lớn, mười tám mà chưa ai lấy thì đã chẳng khác gì bà cô già. Sở dĩ lão Phùng chưa đồng ý gả cái Dung cho nhà nào, một phần vì lão không nỡ xa con sớm quá, một phần vì lão chưa thấy được đám nào thật ưng ý để gả cái Dung qua, nhưng cho dù là gả cho nhà nào thì tuyệt đối lão sẽ không bao giờ để cho cái Dung làm lẽ. Thà nghèo một chút nhưng mọi việc đều do mình quyết định, chứ cái phận làm lẽ chẳng qua cũng chỉ là con ở cao cấp, lúc còn trẻ còn đẹp thì được chồng thương, về già không còn nhan sắc nữa thì chỉ có thể cô quạnh sống qua ngày. Lão Phùng tuy nghèo nhưng lão hiểu thế nào là tốt cho con gái lão. Cái Dung không có mẹ, việc làm dâu làm vợ như thế nào cũng chỉ là do nó nghe mấy bà hàng xóm lúc rảnh rỗi ngồi nói chuyện phiếm. Nhưng quay qua quay lại cũng chỉ là chuyện thức sớm lúc gà gáy, nấu cơm ngày ba bữa, dọn dẹp quán xuyến trong ngoài. Cái Dung tặc lưỡi, cũng chẳng có gì to tát lắm, mấy việc này ngày nào nó cũng làm, làm đến quen cả tay. Lão Phùng cứ ngần ngừ thêm hai năm, Dung lúc nãy đã là thiếu nữ mười lăm tuổi, dáng người tuy chưa lớn hết nhưng cũng uyển chuyển thướt tha chứ không thô kệch, khuôn mặt bắt đầu rõ nét. Ôi cha! Nếu cái Dung mà trắng hơn một chút, tóc chải chuốt mượt hơn một chút, mặc thứ vải lụa thượng hạng thì có khi còn ăn đứt cô Thiên Thanh con gái ông lí trưởng. Trước đây chỉ là bà mối qua thăm nhà lão Phùng, còn bây giờ có cả thanh niên trai tráng, cứ đi ngang qua cổng nhà lão là lại huýt sáo đánh tiếng với cái Dung, làm lắm lúc lão Phùng điên hết cả đầu, chỉ muốn vác gậy ra cho mỗi thằng một đùi. Lão nghĩ rồi, thằng Hà con ông Mạnh rất được. Thằng Hà vóc người cao ráo vạm vỡ, lên núi chẻ củi hay xuống đồng cấy lúa đều giỏi, tính tình lại thật thà chất phác, hơn nữa ông Mạnh cùng lão Phùng quen biết đã lâu, lão cũng xem như là nhìn thằng Hà lớn lên. Lão tặc lưỡi, đúng là chẳng cần đi tìm đâu xa, rể quý ở ngay trước mặt. Huống hồ ông bà Mạnh cũng quý cái Dung như con cháu trong nhà, ra chiều cũng có cái ý này lắm chứ. Lão Phùng nhẩm tính số tiền mà lão dành dụm được bao năm qua. Lão chép miệng.


"Ừ, chắc cũng đủ làm mấy mâm mời bà con chòm xóm đến chung vui!"


Nhưng lão lại nghĩ, bấy nhiêu đây dành cho việc cỗ bàn, vậy còn tiền quần áo trang sức, rồi thì của hồi môn, ít ra lão cũng phải sắm cho con bé hai bộ đồ mới, với cả cái nhẫn vàng để dành nữa chứ. Cho dù lão Mạnh là người quen biết cả, nhưng cái Dung nó là con gái mình chứ có phải con gái lão đâu, cũng nên có chút phòng thân lỡ đâu bất trắc, cũng là nở mày nở mặt với bên thông gia. Nghĩ rồi lại nghĩ, lão Phùng nhất thời rối trí chẳng biết làm sao.


Sáng hôm sau, lão Phùng mang tâm trạng rối bời đi đến lò rèn. Lão cởi phăng chiếc áo chẽn ngắn, bắt đầu quần quật làm việc. Lão làm một mạch đến trưa mới nghỉ tay, mở cơm nắm ra ăn. Đột nhiên lão nhìn thấy lão Hướng vẫn thường ngày chê cười lão nhụt chí suốt ngày cắm mặt ở cái lò rèn, thế nhưng lại mò đến tận chỗ lão, lão Phùng định lên tiếng mỉa mai lão Hướng mấy câu, nhưng chưa kịp lên tiếng, lão Hướng đã chạy đến chỗ lão, vừa chạy vừa ngó nghiêng ra chiều cẩn thận lắm. Lão Phùng còn chưa hiểu mô tê gì thì lão Hướng đã thì thầm:


"Tôi có vụ làm ăn này lớn lắm, ông có muốn theo không? Xong chuyến này có khi đổi đời đấy!"


Lão Phùng trố mắt nhìn, nghĩ nghĩ một chút rồi khinh thường liếc mắt.


"Ông lại lừa tôi đúng không? Trước đây có chuyện gì tốt có bao giờ ông nhớ đến tôi đâu!"


Lão Hướng khoát khoát tay.


"Làm gì có! Mối làm ăn của tôi trước giờ người ta chỉ nhận người quen, bây giờ thiếu người nên tôi mới đề cử ông để ông đi đấy!"


"Nhưng mà làm gì mới được chứ?"


Lão Hướng ghé sát vào tai lão Phùng rồi mới thì thầm:


"Đêm mai, ông chỉ cần theo tôi ra bến tàu, tiếp ứng đưa hàng vào là được, tất cả đã có chỉ dẫn của bên trên, chúng ta chỉ cần làm theo, xong việc sẽ có thưởng lớn!"


Lão Phùng nghi hoặc:


"Hàng gì? Sao không chuyển vào ban ngày mà lại phải chuyển vào ban đêm?"


Lão Hướng ngập ngừng một lúc mới nói rõ.


"Muối!"


Lão Phùng giãy nảy lên, cuống quít xua tay.


"Không được đâu! Buôn muối là phạm pháp, quan trên mà bắt được là đi tù mọt gông cả lũ đấy! Không được! Tôi không làm đâu! Ông đi mà nhờ người khác!"


Lão Hướng làm mặt nghiêm trọng, vừa đe dọa vừa dụ dỗ.


"Ông sợ cái gì chứ? Tôi đi làm bao lâu nay, ông thấy tôi đã bị bắt bao giờ đâu? Lâu lâu làm một chuyến mà vẫn dư dả, đâu như ông suốt ngày búa đe quần quật. Ông không nghĩ đến chuyện làm đám cưới cho cái Dung hả? Đi chuyến này về không những đủ làm bữa tiệc linh đình, mà có khi còn dư cho cái Dung làm của hồi môn đấy!"


Thấy lão Phùng vẫn còn phân vân, lão Hướng bồi thêm.


"Với cả tôi đã nói với người ta, người ta cũng đã hứa sẽ để ông làm rồi. Việc này là bí mật tuyệt đối, bây giờ người ta đã biết ông, nếu ông không chịu làm thì cha con ông cũng không sống nổi ở cái làng này nữa đâu!"


Lão Phùng suy nghĩ lung lắm. Hay là mạo hiểm một chuyến, lấy tiền công về cho con Dung một cái đám cưới nở mày nở mặt, con bé đã thiệt thòi lắm rồi. Phải chi nhà ngoại nó không sa sút, có khi con bé là một thiên kim tiểu thư cũng không biết chừng. Nhưng lão lại không nghĩ, nếu nhà của mẹ cái Dung không đến bước đường cùng, thì ai chịu gả con gái cho một thằng khố rách áo ôm như lão. Nhưng lão cũng sợ, lão chỉ là tầng lớp nông dân nghèo hèn, đi ngoài đường cũng không dám ngẩng mặt lên, sợ đụng phải người không nên đụng, lại phiền phức rách việc. Lão nuốt nước bọt.


"Tôi chỉ đi lần này thôi được không?"


Lão Hướng gật đầu như giã tỏi.


"Được chứ! Cũng chỉ lần này là thiếu người thôi! Ông chỉ cần làm theo tôi, xong việc nhận tiền, thế là ổn thỏa!"


Lão Phùng đồng ý.


-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Cái Dung đang thổi cơm trong bếp, bụi tro dính trên mặt cũng không làm ảnh hưởng đến nụ cười của nó. Lão Phùng tắm rửa xong xuôi thì cơm canh đã dọn sẵn trên cái mâm gỗ để giữa sàn. Thức ăn vẫn đơn giản như mọi ngày, vài con cá kho mặn cùng một đĩa rau luộc, thêm bát nước luộc rau vắt chanh dùng thay canh cho dễ nuốt. Lão Phùng và vội mấy miếng cơm đã lật đật đứng lên chuẩn bị đi ngay. Cái Dung kinh ngạc, toan hỏi xem lão đi đâu. Như hiểu ý con, lão Phùng nói qua loa.


"Thầy đi có việc quan trọng! Con cứ ngủ trước, không cần đợi thầy!"


Nói xong, lão tất tả đi ngay. Cái Dung ở nhà dọn dẹp mà trong lòng cứ bồn chồn không yên. Đây cũng không phải lần đầu lão Phùng ra khỏi nhà vào giờ này, thỉnh thoảng trong thôn có nhà cần giúp việc nặng, thầy nó vẫn đi kiếm thêm mấy đồng, nhưng chẳng hiểu sao hôm nay trong người nó cứ như có lửa đốt. Mặt mày cái Dung nặng như chì, tay cứ vô thức lau đi lau lại một chỗ trên bàn thờ mẹ nó cho đến khi sáng bóng lên. Đã canh hai mà sao thầy nó còn chưa về. Nó bó gối ngủ gật ngay sát cửa.


"Chị Dung ơi! Chị Dung!"


Cái Dung giật mình mở choàng mắt, vội vã chạy ra xem. Là thằng Tí cu con nhà bà Hoa sát vách. Thằng bé hớt ha hớt hải thở không ra hơi, tay vịn vào cái cổng ọp ẹp tự dựng của nhà lão Phùng, vừa thở phì phò vừa nói"


"Thầy chị...thầy chị....buôn lậu muối. Bị lính....bắt đi rồi!"


"Cái gì?"


Cái Dung không tin vào tai mình. Thầy nó tính tình thế nào, nó là người rõ nhất. Thầy xưa nay thật thà chất phác, lúc nào cũng sợ phiền phức, không dám làm chuyện xấu bao giờ, nhất là chuyện có liên quan đến triều đình, sao thầy lại có thể đi buôn lậu muối. Cái Dung vội vã chạy vào nhà choàng vội cái áo, khóa cửa rồi chạy theo thằng cu Tí đến nhà lí trưởng. Hai chị em vừa chạy tới nơi thì thấy lão Phùng quần áo rách rưới, trên người bầm dập, còn có máu đang rỉ ra. Mặt lão rúm ró co quắp, cơ thể lão run rẩy, có vẻ như bị sợ hãi đến cực độ. Cái Dung nhìn thấy mà suýt ngất. Nó nhào qua mặc cho lính canh đứng hai bên.


"Thầy ơi! Sao chúng đánh thầy ra nông nỗi này! Thầy tôi bị oan! Thầy tôi bị oan! Mấy ông tha cho thầy tôi!"


Tên lính đứng ngày đó bực bội gạt cái Dung ra một bên, nhưng nó cố chấp níu lấy thầy nó, tên lính không chịu được liền xô nó ngã lăn ra đất. Cái Dung lồm cồm bò dậy th.ì thầy nó đã bị dẫn vào trong. Nó khóc nấc lên, điên cuồng đập cửa. Bên trong nhà lí trưởng đèn đuốc sáng trưng. Lí trưởng tầm khoảng bốn mươi, khuôn mặt gầy guộc, nhìn có vẻ tầm thường nhưng đôi mắt lại toát lên vẻ ranh mãnh lõi đời, lão mặc cái áo dài màu xanh, đầu đội khăn đóng, ngồi trên cái ghế đặt chính giữa sân, hai bên có hai tên hầu đứng quạt, dưới chân có kê một cái điếu cày. Mặt lão bình thản, từ từ liếc nhìn từng người bị trói quỳ mọp giữa nền đất lạnh lẽo, giọng điệu lão như thể chẳng có gì to tát.


"Tên nào cầm đầu?"


Tất cả im ắng đến đáng sợ, chỉ có tiếng rên rỉ thút thít phát ra từ những người đàn ông đang bị trói gô lại một chỗ. Lí trưởng cũng không có ý định nghe câu trả lời, lão thong thả lấy quạt đập xuống bàn một cái, tự khắc có một đám lính đi ra vừa đấm vừa đá vào đám phạm nhân. Lão Phùng bị đạp ngã xuống, còn chưa kịp kêu đau thì một trận mưa vừa thụi vừa đạp rơi lên đầu, lên lưng, lên cổ lão. Lão chỉ biết phát ra mấy tiếng ư ử trong cổ họng. Máu tuôn ra từ mũi từ miệng của đám phạm nhân, có người còn phun ra cả mấy cái răng. Lão lí trưởng lại gõ quạt mấy cái, đám lính liền dừng tay.


"Buôn muối là phạm pháp, chắc chúng mày cũng biết. Ông cũng không muốn nói nhiều, cho chúng lăn tay nhận tội rồi giải hết lên huyện!"


Nói xong, lão cũng chẳng chờ ai kêu oan, cũng chẳng cần điều tra làm gì, cứ có cái mà báo cáo lên trên, thế là lại được tuyên dương lĩnh thưởng, mấy việc dư thừa lão cũng không muốn tốn hơi tốn sức. Cả đám người máu me tàn tạ, cứ thế không rên lên được lấy một lời, bị lôi đi xềnh xệch như súc vật, cứ để nguyên dây trói như vậy mà ném vào nhà lao ẩm mốc hôi hám.


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Cái Dung đứng bên ngoài gào khóc đập cửa đến hai tay bật máu, cũng chỉ gọi được đám lính canh thô lỗ đến lôi nó ném ra xa, đến cái góc áo lí trưởng nó cũng chẳng được thấy. Thằng cu Tí phải khuyên can mãi mới lôi được nó về. Còn sống là còn cứu được. Cái Dung đứng vụt dậy, chạy như bay về nhà. Trong lòng nó khẳng định chắc chắn thầy nó bị oan, có lẽ là thầy nó có việc đi ngang qua đó, vô tình bị người ta bắt lầm, chắc chắn là như thế rồi. Nó chạy trong vô thức, mà chẳng biết phải chạy đi đâu. Nó cầu cứu ai được bây giờ. Xung quanh nó cũng chỉ là mấy người ở tầng lớp thấp hèn, liệu ông lí sẽ nghe lời ai nói đây? Đến nhà, nó lao vội vào buồng, đập cái ống tre ngày xưa thầy nó làm cho nó để tiền bán trứng, nó dồn hết tiền vào cái túi vải treo bên hông, lại ba chân bốn cẳng chạy tới cổng sau, chỗ ông lí giam người. Mắt nó ráo hoảnh. Bây giờ việc cần làm là phải gặp được thầy nó, nó phải biết chuyện gì đã xảy ra thì mới nghĩ cách cứu thầy nó được. Nó dùng tiền dành dụm bây lâu, nhét cho ba tên lính mới được vào gặp lão Phùng, mà chỉ được nói một khắc không hơn. Cái Dung nhìn thấy thầy nó bê bết máu nằm co ro một góc phòng giam, nước mắt liền chảy dài. Lão Phùng thấy con gái chạy tới, cứ ngỡ là mình sắp chết nên hoa mắt, cái Dung phải đỡ lão ngồi dậy lay gọi hai ba tiếng lão mới hoàn hồn. Lão Phùng nước mắt ứa ra, cầm tay con gái mà khóc lóc.


"Thầy liên lụy con rồi. Đáng ra thầy không nên nghe lời lão Hướng làm chuyện hồ đồ..."


Cái Dung ngỡ ngàng.


"Thầy nói cái gì vậy? Có phải là người ta bắt nhầm thầy vào đây không? Thầy nói đi, bằng mọi giá con sẽ cứu thầy..."


Lão Phùng khóc rấm rứt, tiếng lão cứ rè rè trong cổ hỏng, chẳng thể nào thoát ra được. Lão cầm tay con gái mà hối hận không thôi.


"Con cứ kệ thầy, con không cứu nổi thầy đâu!"


Cái Dung lắc đầu nguầy nguậy, nước mắt tuôn ra như suối.


Trở về nhà mà lòng cái Dung nặng trĩu. Chẳng hiểu sao mồ hôi tuôn ra ướt đẫm cả lưng áo mà nó lại thấy rét buốt cả người. Nó thẫn thờ đi về nhà, trong đầu xoay chuyển liên tục, hi vọng nghĩ ra được một cái gì để cứu thầy nó. Nhưng thầy nó nói với nó là thầy nó không hề bị oan, là tội chứng rành rành có trăm cái miệng cũng không chối được. Nó không biết phải làm sao, chứ cứ để vậy chờ thầy nó bị giải lên quan huyện rồi quan phủ, không chừng thầy nó không chịu nổi mất. Cái Dung chỉ còn mỗi người thân duy nhất là thầy nó, nếu thầy nó không còn, mình nó chơ vơ trên cuộc đời này thì nó sống làm sao. Cái Dung trở về nhà, nó không tài nào mà chợp mắt được, cứ ngồi thế cho đến sáng. Trời vừa hửng, mọi người lác đác ra đồng, cái Dung vội vội vàng vàng chạy qua nhà ông bà Mạnh. Nó nước mắt ngắn nước mắt dài, quỳ xuống năn nỉ cầu xin ông Mạnh nghĩ cách cứu thầy nó. Nhưng mà lão Mạnh cho dù là bạn chí cốt, nhưng cũng chỉ là nông dân thấp cổ bé họng, l