Đi học để “làm người” hay chỉ để “làm bài”?

Hchun_Ragon

Thành viên
Tham gia
4/4/2026
Bài viết
2
Mỗi sáng đến trường, học sinh mang theo cặp sách đầy vở bài tập, công thức, định nghĩa và những trang đề cương dày đặc. Nhưng giữa vô vàn kiến thức ấy, có một câu hỏi ít khi được nhắc tới: rốt cuộc, chúng ta đi học để trở thành người biết suy nghĩ, biết sống tử tế, hay chỉ để trở thành người làm bài thật giỏi?

Không thể phủ nhận rằng “học làm bài” rất quan trọng. Nhờ luyện tập, học sinh rèn được tư duy logic, khả năng ghi nhớ và kỹ năng giải quyết vấn đề. Điểm số giúp đánh giá mức độ nắm kiến thức và mở ra cơ hội cho tương lai. Tuy nhiên, khi mục tiêu của việc học bị thu hẹp lại còn những con điểm, học sinh dễ rơi vào trạng thái học để đối phó: học thuộc để quên, làm bài để xong, thi xong là gác lại tất cả. Kiến thức khi đó chỉ tồn tại trên trang giấy, không đi vào suy nghĩ hay hành động.

Trong khi đó, “học làm người” lại là quá trình âm thầm nhưng bền bỉ. Đó là khi ta học cách tôn trọng người khác trong một cuộc thảo luận, biết nhận lỗi khi sai, biết giúp đỡ bạn bè, biết kiên nhẫn trước khó khăn. Những điều này không có trong đáp án trắc nghiệm, nhưng lại quyết định ta là người như thế nào ngoài xã hội. Một học sinh có thể quên công thức toán học sau vài năm, nhưng sẽ nhớ rất lâu cảm giác được thầy cô tin tưởng, được bạn bè cảm thông, hay bài học về sự trung thực trong một lần lỡ mắc lỗi.

Thực tế cho thấy nhiều học sinh rất giỏi làm bài nhưng lại lúng túng khi làm việc nhóm, ngại bày tỏ quan điểm, hoặc thiếu kỹ năng giao tiếp cơ bản. Điều đó cho thấy nếu chỉ chú trọng “học làm bài”, nhà trường vô tình bỏ quên việc chuẩn bị cho học sinh bước vào đời sống thực tế — nơi con người cần nhiều hơn kiến thức sách vở.

Đi học, vì thế, không nên chỉ là hành trình chinh phục điểm số mà còn là hành trình hoàn thiện nhân cách. Mỗi môn học đều có thể góp phần vào điều này: văn học dạy ta biết đồng cảm, lịch sử giúp ta hiểu giá trị của quá khứ, giáo dục công dân nhắc ta về trách nhiệm, còn những hoạt động tập thể dạy ta cách sống hòa hợp với người khác.

Tất nhiên, “học làm bài” và “học làm người” không loại trừ nhau. Vấn đề nằm ở chỗ chúng ta đặt trọng tâm ở đâu. Khi học sinh hiểu rằng kiến thức là công cụ để sống tốt hơn, chứ không chỉ để đạt điểm cao hơn, việc học sẽ trở nên có ý nghĩa hơn rất nhiều. Đi học, suy cho cùng, không phải để trở thành người có nhiều điểm 10 nhất, mà để trở thành người biết suy nghĩ đúng, hành động đúng và sống đúng. Bởi: "Điểm số có thể theo ta vài năm, nhưng cách ta sống sẽ theo ta suốt cả cuộc đời."
 
Quay lại
Top Bottom