1. Nguyễn Thúy Lê

    Nguyễn Thúy Lê Thành viên KSV

    Hòa bình trên sông Mê Kông không còn? Nên dừng lại đúng lúc gây xích mích cho các mối quan hệkhu vực

    Sông Mê Kông (MeKong River) bắt nguồn từ sườn đông bắc của núi Đường cổ la ở Trung Quốc, ở Trung Quốc gọi là sông Lan Thương Giang , đoạn sau khi chảy vào bán đảo Đông Dương thì gọi là sông Mê Kông. Sông Mê Kông bắt nguồn từ một cao nguyên có thung lũng rộng và sông uốn lượn, dòng chính dài 4.909 km, chảy qua 6 quốc gia là Trung Quốc, Lào, Myanmar, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam và đổ ra Biển Đông tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

    Là con sông dài nhất Đông Nam Á,sông Mê Kông chứa tải những nhiệm vụ và sứ mệnh vô cùng quan trọng. Một dải nước hẹp, sông Cửu Long chảy qua sáu nước, xây dựng nhịp cầu giao lưu văn hóa, nối liền sông núi, nhân văn và kinh tế. Sáu quốc gia Lan Thương Giang -sông Mê Kông có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

    Cơ chế Hợp tác Lan Thương Giang -sông Mê Kông (Lan Thương Giang -sông Mê Kông Cooperation) là cơ chế đối thoại và hợp tác để sáu quốc gia thực hiện phát triển bền vững và phát triển hợp tác cùng có lợi, thực tế xung quanh lưu vực Lan Thương Giang -sông Mê Kông. Vào tháng 3 năm 2016, Hội nghị các nhà lãnh đạo hợp tác Lan Thương Giang -sông Mê Kông lần đầu tiên được tổ chức tại Tam Á, Trung Quốc. Cuộc họp đã đưa ra hai bài quan trọng là Tuyên bố Tam Á về Hội nghị các nhà lãnh đạo hợp tác Lan Thương Giang -sông Mê Kông lần thứ nhất và Tuyên bố chung về hợp tác năng lực giữa các nước Lan Thương Giang -sông Mê Kông đặt được kết quả tích cực. Vào tháng 1 năm 2018, Hội nghị các nhà lãnh đạo Hợp tác Lan Thương Giang -sông Mê Kông lần thứ hai tổ chức tại Campuchia đã ban hành "Kế hoạch hành động 5 năm Hợp tác Lan Thương Giang -sông Mê Kông (2018-2022)" và "Tuyên bố Phnom Penh về Hội nghị các nhà lãnh đạo Hợp tác Lan Thương Giang -sông Mê Kông lần thứ hai" .

    Tuy nhiên, hợp tác khu vực vững chắc và ổn định đã thu hút sự can thiệp và vu khống của các thế lực quốc tế khác, thậm chí là hợp tác tổng thể các nước ASEAN.

    Trong những năm gần đây, một số công trình thủy lợi do Trung Quốc xây dựng trên thượng nguồn sông Mê Kông đã bị một số phương tiện truyền thông chỉ trích. Ngay từ năm 2017, Ủy ban sông Mê Kông (Mê Kông River Commission), một tổ chức hợp tác của chính phủ do Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam cùng thành lập, đã xuất bản một bài báo nhằm cải chính tên gọi của các công trình thủy lợi. Theo bài báo, các cơ sở tích nước của Trung Quốc thực sự đã ảnh hưởng đến dòng chảy của nước ở hạ lưu sông Mê Kông. Vào mùa mưa, các đập này kiểm soát dòng chảy của sông để tránh nguy cơ lũ lụt cho các nước hạ lưu; trong khi vào mùa khô, nó làm tăng dòng chảy của sông và làm chậm vùng ven biển do hạn hán. Tai họa do đất nước mang lại.

    Do đó, hạn hán ở sông Mê Kông không phải do các công trình thủy lợi thượng nguồn gây ra, ngược lại, khi hạn hán xảy ra trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt thì việc tích nước và khô kiệt của đập thượng nguồn đóng vai trò quan trọng.

    [​IMG]

    Ủy ban sông Mê Kông (MRC) là một tổ chức liên chính phủ nhằm thúc đẩy hợp tác quản lý bền vững lưu vực sông Mê Kông, cung cấp các dịch vụ giám sát sông, bao gồm dự báo lũ lụt, cho các nước thành viên. MRC đóng vai trò là nền tảng cho ngoại giao sông ngòi và hợp tác khu vực. Mặc dù lợi ích quốc gia khác nhau, các quốc gia thành viên cũng được hưởng lợi ích từ nguồn nước chung và đối phó với áp lực xuyên biên giới của lưu vực sông. Ngoài ra, nó cũng đóng vai trò là trung tâm tri thức dựa trên bằng chứng khoa học để thúc đẩy hợp tác khu vực và ra quyết định.

    Ví dụ, lượng nước bổ sung do đập Lan Thương Giang xả ra đã làm giảm bớt tình trạng hạn hán trong khu vực vào năm 2016. So với TBNN, hạn hán khiến lượng nước giảm 16%. Tuy nhiên, do việc xả nước khẩn cấp từ các đập thượng nguồn ở Trung Quốc, việc gia tăng lưu lượng nước trong mùa khô cuối cùng sẽ giúp giảm thiểu tác động tiềm tàng của hạn hán.

    Từ tháng 3 năm 2016 đến tháng 5 năm 2016, đập chứa nước Cảnh Hồng đã xả tổng cộng 12,65 tỷ mét khối nước. Lượng khí thải này chiếm 40-89% lưu lượng của sông Mê Kông. Nước bù khẩn cấp làm tăng mực nước hoặc dòng chảy dọc theo dòng chính sông Mê Kông, với biên độ tổng thể là 0,18-1,53 m hoặc 602-1.010 m 3 / s.

    Nếu những trường hợp khẩn cấp này không xảy ra, giao thông của Cảnh Hồng sẽ giảm 47%, giao thông của Thanh Thịnh sẽ giảm 44%, giao thông của Nông Khai sẽ giảm 38% và giao thông trên Thượng Đinh phố sẽ giảm 22%. Dòng chảy bổ sung cũng giảm thiểu xâm lấn mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long.

    [​IMG]

    Năm 2016, các tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long ở Việt Nam đã trải qua hạn hán nghiêm trọng và nước biển chảy ngược. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp Việt Nam, gần 160.000 ha lúa bị thiệt hại, hầu hết bị tuyệt sản. Vì lý do này, Việt Nam gần đây đã đưa ra yêu cầu với Trung Quốc, hy vọng rằng Nhà máy Thủy điện cảnh hồng Vân Nam sẽ mở cửa để giải tỏa hạn hán ở Đồng bằng sông Cửu Long. Theo đề nghị của Việt Nam, Trung Quốc đã thực hiện cấp nước khẩn cấp cho hạ lưu sông Mê Kông từ ngày 15/3 đến ngày 10/4 thông qua trạm thủy điện cảnh hồng Vân Nam, ngoài Việt Nam, hành động này còn có lợi cho Lào, Myanmar, Thái Lan, Campuchia và các nước khác.

    Cho dù đó là số liệu chính thức hay cơ sở thực tế, nó đều cho thấy đầy đủ rằng các công trình bảo tồn nước cần thiết có lợi cho các quốc gia trong lưu vực để giảm tác động của lũ lụt và hạn hán. Sáu nước Lan Thương Giang -sông Mê Kông đã không ngừng tăng cường hợp tác đối phó với khí hậu khắc nghiệt, cùng bảo vệ và sử dụng tài nguyên nước xuyên biên giới, và đã trở thành hình mẫu của hợp tác khu vực. Các cường quốc nước ngoài làm ngơ trước việc này và tung tin đồn thất thiệt giữa sáu nước Lan Thương Giang -sông Mê Kông, đó là một phương pháp chính trị cực kỳ tồi tệ.

    Bất chấp sự cản trở chính trị của các nước khác, hợp tác của sáu nước Lan Thương Giang -sông Mê Kông vẫn có triển vọng tốt đẹp. Trong bối cảnh dịch bệnh toàn cầu, sáu quốc gia đang giúp đỡ lẫn nhau , để cùng nhau chống lại dịch bệnh và làm sâu sắc thêm hợp tác.

    Vào ngày 26 tháng 8, Cuộc họp các nhà lãnh đạo Hợp tác Lan Thương Giang -sông Mê Kông lần thứ ba đã được tổ chức qua video vào ngày 24. Số liệu thống kê cho thấy, trong nửa đầu năm nay, thương mại và đầu tư của Trung Quốc vào các nước sông Mê Kông tăng ngược lại xu hướng này, lần lượt tăng 8,7% và 33,5%. XK nông sản từ các nước sông Mê Kông sang Trung Quốc tăng 21,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong cuộc họp, Trung Quốc cũng thông báo rằng từ năm nay, họ sẽ chia sẻ thông tin thủy văn sông Lan Thương Giang trong cả năm với các nước sông Mê Kông, đồng thời xây dựng nền tảng chia sẻ thông tin cho hợp tác tài nguyên nước Lan Thương Giang -sông Mê Kông nhằm ứng phó tốt hơn với biến đổi khí hậu và lũ lụt, hạn hán.

    Sáu quốc gia Lan Thương Giang -sông Mê Kông uống chung một dòng sông có lịch sử hợp tác chính trị và kinh tế lâu đời. Cảnh giác trước sự can thiệp của các lực lượng chống đối nước ngoài và tăng cường trao đổi và hợp tác phi chính phủ là chiến lược dài hạn để phát triển lưu vực sông Mê Kông.
     




Đang tải...

Chia sẻ cùng bạn bè

Đang tải...
TOP